آموزش حسابداری قراردادی و پیمانی: تخصصی که شرکت‌های پیمانکار به آن نیاز حیاتی دارند

حسابداری شرکت‌های پیمانکاری با حسابداری یک فروشگاه یا کسب‌وکار معمولی زمین تا آسمان فرق دارد. وقتی پروژه‌ای دو یا سه سال طول می‌کشد، چطور باید درآمد و هزینه‌اش را در هر سال مالی گزارش کرد؟ همین سؤال ساده، دنیایی از پیچیدگی‌های حسابداری را باز می‌کند که به آن حسابداری قراردادی و پیمانی می‌گویند؛ تخصصی که امروز یکی از پرتقاضاترین شاخه‌های حسابداری در صنعت ساخت‌وساز، نفت و گاز و پروژه‌های عمرانی است. چرا حسابداری پیمانکاری با حسابداری معمولی متفاوت است؟ در حسابداری معمولی، درآمد معمولاً زمانی شناسایی می‌شود که کالا یا خدمت تحویل داده شده باشد. اما در پروژه‌های پیمانکاری، اجرای کار اغلب بیش از یک دوره مالی طول می‌کشد؛ به همین دلیل اگر بخواهیم درآمد را فقط در پایان پروژه شناسایی کنیم، صورت‌های مالی سال‌های میانی، تصویر واقعی از عملکرد شرکت نشان نخواهند داد. برای حل این مشکل، استاندارد حسابداری شماره ۹ (پیمان‌های بلندمدت) قواعد مشخصی برای شناسایی درآمد و هزینه در طول اجرای پروژه تعیین کرده است. استاندارد حسابداری شماره ۹: قلب حسابداری پیمانکاری استاندارد شماره ۹ حسابداری، مرجع اصلی نحوه ثبت و شناسایی درآمد، هزینه و سود در پیمان‌های بلندمدت است. بر اساس این استاندارد: پیمان بلندمدت به قراردادی گفته می‌شود که اجرای آن بیش از یک دوره مالی طول بکشد. درآمد و هزینه‌های پیمان باید بر اساس میزان پیشرفت پروژه شناسایی شوند، نه فقط در پایان کار. اگر نتوان نتیجه نهایی پیمان را به‌طور قابل‌اتکا برآورد کرد، درآمد فقط تا میزان مخارجی که احتمال بازگشت آن وجود دارد شناسایی می‌شود. به‌محض اینکه پیش‌بینی شود مجموع هزینه‌های پروژه از درآمد آن بیشتر خواهد بود، زیان باید بلافاصله و به‌طور کامل شناسایی شود، نه به‌تدریج. روش‌های شناسایی درآمد در پیمان‌های بلندمدت طبق استاندارد شماره ۹، دو روش اصلی برای شناسایی درآمد و سود ناخالص در قراردادهای پیمانکاری وجود دارد: ۱. روش درصد پیشرفت کار (Percentage of Completion) در این روش، درآمد و سود ناخالص متناسب با میزان پیشرفت فیزیکی یا مالی پروژه در هر دوره شناسایی می‌شود. برای مثال، اگر پروژه‌ای ۴۰ درصد پیشرفت داشته باشد، ۴۰ درصد از سود کل پیش‌بینی‌شده پروژه در آن دوره در صورت سود و زیان ثبت می‌شود. این روش نسبت به روش کار تکمیل‌شده، تصویر واقعی‌تری از عملکرد سالانه شرکت پیمانکاری ارائه می‌دهد و به همین دلیل، استاندارد شماره ۹ این روش را می‌پذیرد. ۲. روش کار تکمیل‌شده (Completed Contract) در این روش، درآمد و سود پروژه فقط زمانی شناسایی می‌شود که کل پیمان یا بخش عمده‌ای از آن به پایان رسیده باشد. اگرچه این روش ساده‌تر است، اما یکی از ایرادات اصلی‌اش این است که عملکرد شرکت را در طول سال‌های اجرای پروژه به‌درستی نشان نمی‌دهد؛ به همین دلیل استاندارد شماره ۹ حسابداری ایران، این روش را برای پیمان‌های بلندمدت نمی‌پذیرد. اجزای مخارج در قراردادهای پیمانکاری مخارج یک پروژه پیمانکاری معمولاً به سه دسته اصلی تقسیم می‌شود: مخارج مستقیم پیمان: شامل دستمزد کار مستقیم و سرپرستی، مواد اولیه مصرفی، استهلاک و اجاره ماشین‌آلات، هزینه‌های طراحی و کمک فنی مستقیم مخارج قابل تخصیص به پیمان: هزینه‌هایی که به چند پیمان مرتبط است و باید بر مبنای منصفانه‌ای بین آن‌ها تسهیم شود، مانند بیمه، سربار ساخت و هزینه‌های طراحی عمومی سایر مخارج قابل صورتحساب: مخارجی که طبق شرایط قرارداد قابل مطالبه از کارفرما است، حتی اگر مستقیماً به کار پیمان مربوط نباشد مفاهیم کلیدی که هر حسابدار پیمانکاری باید بشناسد قرارداد مقطوع: پیمانی که پیمانکار مبلغی ثابت برای کل کار یا هر واحد کار دریافت می‌کند صورت‌وضعیت: سندی که میزان پیشرفت کار و مبلغ قابل مطالبه در هر دوره را نشان می‌دهد ادعاهای پیمانکار: هزینه‌های اضافی که پیمانکار به دلیل تأخیر از سوی کارفرما، تغییرات ناگهانی در طرح یا مشکلات غیرمنتظره متحمل می‌شود و می‌تواند آن‌ها را مطالبه کند شرایط عمومی پیمان: مجموعه مقررات و چارچوب قانونی حاکم بر قراردادهای پیمانکاری در ایران که در پنج فصل و ۵۴ ماده تنظیم شده است سرفصل‌های یک دوره کاربردی حسابداری پیمانکاری یک دوره آموزشی خوب در این حوزه معمولاً شامل موارد زیر است: آشنایی کامل با استاندارد حسابداری شماره ۹ و مبانی نظری آن انواع قراردادهای پیمانکاری (مقطوع، سرجمع، متری، ترکیبی) نحوه محاسبه درصد پیشرفت کار و ثبت‌های حسابداری مربوط به آن تهیه و ثبت صورت‌وضعیت‌های موقت و قطعی محاسبه و ثبت کسور قانونی (بیمه، مالیات تکلیفی پیمانکاری) شناسایی و ثبت زیان‌های پیش‌بینی‌شده پیمان آشنایی با شرایط عمومی پیمان و تعهدات طرفین قرارداد چه کسانی به این تخصص نیاز دارند؟ حسابدارانی که در شرکت‌های پیمانکاری ساختمانی، تأسیساتی یا صنعتی مشغول به کار هستند یا قصد استخدام در این شرکت‌ها را دارند مدیران مالی پروژه‌های عمرانی و صنعتی حسابرسانی که وظیفه رسیدگی به صورت‌های مالی شرکت‌های پیمانکاری را بر عهده دارند کارفرمایان و مدیران پروژه که می‌خواهند صورت‌وضعیت‌ها و گزارش‌های مالی پیمانکاران را بهتر درک و ارزیابی کنند بازار کار حسابداری پیمانکاری با توجه به گستردگی پروژه‌های عمرانی، صنعتی و نفت و گاز در کشور، شرکت‌های پیمانکاری همواره به حسابدارانی نیاز دارند که علاوه بر دانش عمومی حسابداری، تسلط کافی بر استاندارد شماره ۹ و مکانیزم شناسایی درآمد پیمان داشته باشند. این تخصص به دلیل پیچیدگی بیشتر نسبت به حسابداری عمومی، معمولاً از دستمزد و جایگاه شغلی بالاتری برخوردار است و مسیر خوبی برای رشد به سمت مدیریت مالی پروژه محسوب می‌شود. جمع‌بندی حسابداری قراردادی و پیمانی یکی از تخصصی‌ترین و در عین حال ضروری‌ترین شاخه‌های حسابداری برای هر شرکتی است که با پروژه‌های بلندمدت سروکار دارد. تسلط بر استاندارد شماره ۹، روش‌های شناسایی درآمد و نحوه محاسبه صورت‌وضعیت، می‌تواند شما را به یک حسابدار پیمانکاری حرفه‌ای و پرتقاضا در بازار کار تبدیل کند. اگر می‌خواهید این مهارت تخصصی را به‌صورت کاملاً کاربردی و همراه با مثال‌های واقعی پروژه یاد بگیرید، دوره آموزش حسابداری قراردادی و پیمانی ما را بررسی کنید.

آموزش حسابداری قراردادی و پیمانی: تخصصی که شرکت‌های پیمانکار به آن نیاز حیاتی دارند

در یک نگاه

تگ‌های مقاله

نوشته شده توسط:

نظرات و پرسش‌ها

ارسال نظر جدید

هنوز نظری ثبت نشده است

تگ‌های مقاله

دوره‌های آموزشی مرتبط

ابعاد حقوقی پیمان

حسابداری برای مدیران غیرمالی

حسابداری اموال

مقررات و اصول HSE

نوشته شده توسط:

نظرات و پرسش‌ها

ارسال نظر جدید

هنوز نظری ثبت نشده است

مقالات مرتبط برای ادامه یادگیری

آموزش اکسل حسابداری و مالی: مهارتی که هر کارفرما از شما می‌خواهد

آموزش دیگ بخار: از اپراتوری تا ایمنی، مهارتی حیاتی برای صنایع پرخطر

چرا HSE برای هر سازمانی ضروری است؟

ایمنی در محیط کار